Średniowiecze  
  1. Wyjaśnienie nazwy:
    Nazwa "średniowiecze" pochodzi z łaciny od słowa "mediewi" czyli wieki średnie.
  2. Okres trwania:
    Od ok. IV w. do schyłku XIV w. 
  3. Charakterystyka epoki:
    W średniowieczu muzyka była mocno związana z kościołem i religią. Nad muzyką instrumentalną przeważała muzyka wokalna, chóralna. Był to śpiew jednogłosowy w unisonie, nazwany chorałem od słowa "chorus" czyli miejsca w kościele, gdzie stali śpiewacy. Chóry były męskie i śpiewały a capella, utwory były po łacinie. Trochę później chorał przyjął nazwę chorału gregoriańskiego, a nazwa ta pochodzi od imienia ówczesnego papieża, Grzegorza Wielkiego, który to w latach 590-604 kazał dokonać ostatecznego wyboru utworów i zebrać je w tzw. Antyfonarze. Głównym ośrodkiem chorału był Mediolan. W średniowieczu również zaczął się kształtować system zapisu utworów, a Guido z Arezzo wprowadził skale sześciostopniowe i wprowadził solmizację do śpiewu. Nazwy skali to: ut, re, mi, fa, sol, la. Nazwy tych dźwięków zaczerpnięto z hymnu do św. Jana. W późniejszym czasie niewygodne "ut" zmieniono na "do" od nazwiska Domi. W VII w. rozszerzono ten system do oktawy czyli pierwszy dźwięk ("do") powtórzono. W Polsce średniowiecze rozpoczęło się ok. 966 roku. Najsłynniejszymi średniowiecznymi pieśniami polskimi są "Bogurodzica" i "Gaude Mater Polonia". "Bogurodzica" jest uznawana za pierwszy utwór w języku polskim. Autora ani dokładnej daty powstania nie znamy. "Gaude Mater Polonia" powstało w XII wieku, a za autora uznaje się Wincentego z Kielc. Jest to łaciński hymn ku czci św. Stanisława.
  4. Popularne formy:
    • Msza
    • Antyfona - jest to rodzaj śpiewu w liturgii kościoła ortodoksyjnego i kościoła katolickiego. Polega on na wykonywaniu na przemian przez pojedyncze głosy lub chóry części hymnów lub psalmów.
    • Psalmy - uroczyste pieśni kościelne, oparte na chorale gregoriańskim.
    • Kantyki
    • Respensoria - liturgiczny śpiew kościelny stanowiący odpowiedź chóru lub wiernych na wersety śpiewane przez kapłana.
    • Sekwencja - jest to rodzaj kompozycji zbliżonej do hymnu, jednogłosowej. Tekst jest po łacinie i nie pochodzi z Biblii.
  5. Ważne postacie:
    Guido z Arezzo (ok. 990 - ok. 1050)
    Wincenty z Kielc
    Anicius Severinus Boethius (Boecjusz) (ok. 480-524)
    Leonius (działał w XII wieku, dokładne lata jego życia nieznane)
    Perotinus (działał w WII wieku)
    Philippe de Vitry (1291-1361)
    Johannes de Muris (ok. 1295-po 1351)
    Guillaume de Machaut (ok. 1300-1377)
opracowała Ulla S.

 
Copyright (c) 2002-2007 by Tempus Fugit